dziś: 2018-01-21

Ojczysty Polski Mój

ojczysty polski mój

Komisja jury podczas spotkania, które odbyło się 12 maja wyłoniła laureatów konkursów prozatorskiego, poetyckiego oraz otwartego dyktanda zorganizowanego w ramach projektu ojczysty-polski-mój 2016.

Prace oceniała komisja w składzie:
Magdalena Węgrzynowicz-Plichta – prezes Związku Literatów Polskich
Alina Nowak – nauczycielka języka polskiego, dyrektor LO im. K.K. Baczyńskiego w Kozach
Juliusz Wątroba – poeta, literat, satyryk.

Kilka słów od przewodniczącej jury Magdaleny Węgrzynowicz-Plichty:

Kraków, 13.05.2016

Nim kwiat przekwitnie, nim gwiazdeczka zleci,
Słuchaj –  bo to są najlepsi poeci.

Juliusz Słowacki
W pamiętniku Zofii Bobrówny

Tegoroczna edycja projektu literackiego Ojczysty – polski – mój  zorganizowana przez Dom Kultury w Kętach zgromadziła w  konkursie poetyckim: 5 uczestników w kategorii wiekowej do 15 lat, 3 uczestników w kategorii wiekowej 15-20 lat, 16 uczestników w kategorii wiekowej powyżej 20 lat. Natomiast w konkursie prozatorskich udział wzięło: 12 uczestników w kategorii uczniów szkół podstawowych, 7 uczestników w kategorii szkół gimnazjalnych oraz 9 uczestników w kategorii wiekowej dorosłych. Wszystkie prace konkursowe zgodnie z regulaminem były nadsyłane w zestawach opatrzonych godłem.
Ojczysty - polski - mój to stosunkowo młody projekt, który został uruchomiony 21 lutego 2013 roku w Międzynarodowym Dniu Języka Ojczystego i dlatego cieszy fakt, że z każdym rokiem przybywa jego zwolenników. Głównym celem tego projektu jest popularyzacja amatorskiej twórczości literackiej, stworzenie możliwości poetom-amatorom do zaprezentowania swojej twórczości na forum publicznym, wyłonienie młodych talentów, a niezbywalną wartością tego przedsięwzięcia jest podkreślanie wartości języka, którym posługujemy się na co dzień. Zasługą wielką zaś Organizatora propagowanie dbałości o ojczystą mowę wśród wszystkich grup wiekowych, które posiadły umiejętność pisania, gdyż konkurs realizowany jest w kilku kategoriach po to, żeby mógł wypowiedzieć się każdy, kto tylko ma na to czas i ochotę.
Dla osób utalentowanych literacko udział w projekcie jest okazją do sprawdzenia swoich umiejętności w konkursach poetyckim i prozatorskim. W  2014 r. poszerzono formułę i do projektu dodano Otwarte Dyktando jako konkurs ze znajomości zasad pisowni, a szczególnie ortografii. Te wszystkie konkursowe działania wpisują się w określoną tradycję, gdyż wcześniej Dom Kultury organizował liczne konkursy poetyckie oraz prozatorskie, które z czasem przybrały charakter znanego konkursu literackiego Szukam słowa i należy przyznać, że i ten poprzedni konkurs przez 15 lat cieszył się ogromną popularnością, podobnie jak obecny projekt.
A zatem poetycki konkurs skupił 24 kandydatów do nagród i wyróżnień w trzech kategoriach wiekowych, i z uznaniem dla uczestników należy dodać, że nawet w tej najmłodszej grupie dziecięcej Jury mogło wybrać kilka wierszy zasługujących na laury i nominacje do druku w almanachu. 

Konkurs prozatorski skupił z kolei 28 kandydatów z trzech grup wiekowych. Jury zwróciło uwagę na fakt, że wszystkie nagrodzone teksty zawierają fabułę mocno osadzoną w realiach współczesnego życia, przedstawioną „dobrym piórem” z dużym zaangażowaniem, nawet ze znamionami języka reporterskiego i niewątpliwie są to opowieści, które się czyta z dużym zainteresowaniem. Z taką samą uwagą, a może nawet i głębszą koncentracją, gdyż prace uczniów były pisane odręcznie. Należy w tym miejscu nadmienić, że w kategorii dorosłych nie było ustalonej problematyki wypowiedzi – temat był dowolny Wśród dzieci i młodzieży większym powodzeniem ciszył się temat drugi – szczegóły poniżej.

Temat pierwszy O mocy prezentu zaowocował czterema pracami gimnazjalistów, z których dwie poświęcone są bezcennemu zdrowiu, jedna za kanwę ma miłość jako dar, a kolejna traktuje o pasji, jaką jest fotografia. Trzy z nich mają charakter realnych opowieści o ujęciu reportażowym, wszystkie z takim samym zaangażowaniem traktują zarówno obdarowanych jak i darczyńców. Najbliżej motta traktującego o skomplikowanej filozofii daru pochodzącego z Alicji w Krainie czarów Levisa Carrolla  jest Anna Drabińska w Kanapce z serem, gdy młoda matka opowiada siedmioletniej córce o tym, jak poznała swoją pierwszą miłość, jak wbrew pozorom zbliżył ich intymny pamiętnik studentki i jak zwykłe kwiaty z magicznymi słowami potrafią stać się prezentem na całe życie. Natomiast Marta Grzegorczyk w opowiadaniu Prezent dotyka subtelnej i cennej nici – więzi rodzinnych, które potrafią zaszczepić w młodej bohaterce życiową pasję i z biegiem czasu spowodować wyrazy wdzięczności. Taką też dozgonną wdzięczność w sercach obdarowanych otrzymały postacie z opowieści, które koncentrują się na zdrowiu i miłości. I tak Aleksandra Kula w opowiadaniu Najpiękniejszy dar – dar życia, ratuje niewydolne płuca Anity, dzięki przeszczepowi od żywego dawcy, zabiegowi, któremu poddał się jej chłopak Bartek, a Dorota Haręźlak w dramatycznej opowieści Cześć jestem Abraham, spełnia marzenie chorego na białaczkę osiemnastolatka o koncercie Green Day – amerykańskiej grupy grającej kalifornijski punk rock.
Na temat drugi: Po tamtej stronie lustra. Miejsce, gdzie wszystko jest możliwie wpłynęło aż 15 prac, aż 12 ze szkoły podstawowej. Na szczególną uwagę, ze względu na konsekwentną fabułę i ciekawie zaprezentowaną myśl przewodnią zasługuje 5 opowiadań ze szkoły podstawowej i trzy z gimnazjum. Ogólnie można stwierdzić, że młodzież bardzo dobrze sobie radzi z gatunkiem starej baśni i nowoczesnej fantazy, a niewątpliwie mają na to wpływ lektury literatury dla młodzieży jak i repertuar kinowy. Tylko jeden raz Autorka Zuzanna Blachura odwołała się, wykorzystując doświadczenie bohatera literackiego, do Alicji w Krainie czarów Levisa Carrolla.

Młodzież snuła zupełnie własne opowieści lub adoptowała nośne moralnie segmenty innych utworów literackich, wykorzystywała motywy baśni i legend, zawsze jednak z dużą dbałością o zachowanie dużego prawdopodobieństwa występujących wydarzeń i oryginalności w nadawaniu imion i kreowaniu losów bohaterów. W większości utworów bohaterami są ich rówieśnicy, a tak skonstruowana fabuła stwarza możliwość młodemu Autorowi prowadzenia narracji w trzeciej osobie; tylko w trzech przypadkach (Golec Grzegorz Tajemnicze lustro, Olimpia Jarosz, Zuzanna Blachura) wystąpiła bezpośrednia pamiętnikowa relacja czyli narracja w pierwszej osobie. To właśnie Zuzanna Blachura jako jedyna Autorka wykorzystała tytuł dosłownie – przeglądając się w lustrze spełniała swoje nierealne marzenia, np. mogła latać, bo jak napisała: widocznie moje lustro też było magiczne! Zupełnie inaczej ten temat potraktowała Kinga Handzlik, która chcąc przekazać ideę przewodnią opowiadania, zawartą w drugim członie tytułu: Miejsce, gdzie wszystko jest możliwie, zupełnie zrezygnowała z lustra i w utworze Zeszyt wprowadziła bohatera, który wszystkie swoje niepowodzenia w relacji z kolegami, rysując komiks, zamienia w sukcesy i w ten sposób, z siebie fajtłapy w oczach innych, w wyobraźni czyni siebie odważnego i szlachetnego.

Natomiast w wielu opowiadaniach przejście na drugą stronę lustra wykorzystywano w typowy sposób, jako ten magiczny moment zmiany czasu i miejsca, w celu natychmiastowego zbliżenia bohaterów do rozwiązania ich problemów, np. Wiktoria Khon Doan w bajce Najważniejszy skarb kreuje bohaterkę Laurę, która opowiada, że tylko po drugiej stronie lustra, w krainie Antonimolandii, znalazła przyjaźń i akceptację samej siebie. W ciekawej partii dialogowej między Laurą i wróżką Amelią, młoda Autorka napisała: - Czy ciebie języka polskiego nie uczono? Antonim to przeciwieństwo. Chyba zauważyłaś jakieś zamiany w sobie, tak? Z kolei Natalia Adamus w baśni Lustrzana przygoda powoduje, że główny bohater Eryk w poszukiwaniu swojego psa Axela, poprzez lustro trafia do krainy Skrzywdzonych Zwierząt. Wspomniany Golec Grzegorz w Tajemniczym lustrze ze starego strychu przenosi się do idealnej krainy piękna, harmonii i sprawiedliwości, by za sprawą odkrytego lustra znaleźć oddanego przyjaciela i dokonać zupełnej przemiany ze złego przybysza na człowieka, któremu można zaufać. Tymczasem Stanisław Głowacki (Poradnik na koszmary) przenosi swoich współczesnych bohaterów: Rinę i Erica aż do czasów wiktoriańskich i tam poddaje ich próbie odpowiedzialności. W czasach średniowiecza rozgrywa się akcja bajki Anastazja i magiczne lustro, w której to piękna i rozrzutna księżniczka przenosi się do krainy skromnych i oszczędnych mieszkańców, do magicznej Rubikolandii. Autorka tej opowieści, Patrycja Hajduga, na zakończenie stwierdziła, że: Każdemu z nas przydałaby się taka podróż, abyśmy przekonali się, jak zatwardziałe mamy serca, choć w naszym odczuciu są one, jak chodząca dobroć.

Dlatego z całego, pobudzonego do refleksji, serca dziękuję i Uczestnikom i Organizatorowi za to, powołując mnie do Jury, umożliwił mi taką wspaniałą podróż po meandrach najnowszej literatury pięknej; nigdzie jeszcze do tej pory nie drukowanej, takiej prosto z serca: często przelanej na papier; w wielu przypadkach w rękopisie autora; dziękuję zatem za wędrówkę w głąb doznań podmiotów literackich w trakcie (oceniającego) czytania nadesłanej poezji i podążanie krok w krok po ekscytujących śladach bohaterów w trakcie (krytycznego) czytania prozy.

Wszystkim Laureatom życzę sukcesów w dalszej kreatywnej pracy nad tekstami, a Organizatorowi zapału do kontynuowania tak wielkiego dzieła, jakim jest propagowanie tworzenia literatury w języku ojczystym.

Magdalena Węgrzynowicz-Plichta

Laureaci:

Konkurs poetycki:
Kat I – do 15 lat
Wyróżnienia: Weronika Boińska z Oświęcimia
                      Jakub Kubiczek z Łęk
                      Martyna Powroźnik z Kęt

Kat II – 15-20 lat
Wyróżnienie: Maciej Henryk Modzelewski z Białobrzegu

Kat III – powyżej 20 lat
I m-ce: Piotr Zemanek z Bielska – Białej
II m-ce: Janusz Pyziński z Dębicy
III m-ce: Ireneusz Jaskólnik z Warszawy

 


Konkurs prozatorski:

Kat I – uczniowie szkół podstawowych
I m-ce: Grzegorz Golec z Bulowic
II m-ce: Wiktoria Khong Doan z Bulowic
III m-ce: Natalia Adamus z Osieka
    
Kat II – uczniowie Gimnazjum
I m-ce: Dorota Harężlak z Bulowic
II m-ce: Kinga Handzlik z Kęt
III m-ce: Marta Grzegorczyk z Bielska - Białej

Kat III – dorośli
I m-ce: Anna Piliszewska z Wieliczki
II m-ce: Tadeusz Charmuszko z Suwałk
III m-ce: Katarzyna Wiktoria Polak z Krakowa
ex aequo: Mirosław Kowalski z Katowic

Otwarte dyktando:
Kat I - uczniowie szkół podstawowych
wyróżnienie: Patrycja Wykrent z Kęt

Kat II – uczniowie Gimnazjum
wyróżnienie: Anna Drabińska z Czańca

Kat III – dorośli
I miejsce: Małgorzata Grzonka z Mszany

Wszystkim laureatom serdecznie gratulujemy i zapraszamy na Galę Finałową konkursu ojczysty-polski-mój 2016.